ÇOCUKLARDA BÜYÜME VE GELİŞME
Nisan 22nd, 2009İnsan yaşama bir tek hücre ile başlar. Hergün. her ay, her yıl büyüyüp gelişerek 18-20 yıl içinde gelişmesini tamamlar ve erişkin insan olur.
Vücut hacminin artması “büyüme” doku ve organların iÅŸlev kazanması ise “geliÅŸme” terimleri ile ifade edilir. Büyüme ve geliÅŸme sürecinin sonunda elde edilecek deÄŸer kiÅŸinin genetik özellikleri ve çevrenin birbirleri ile etkileÅŸimleri sonucunda belirlenir.
Çocukların fiziksel gelişmesi doğrusal bir özellik gösterir. Ancak belli yaş dönemlerinde hızlanma ve yavaşlamalar olur. Heı yaş grubu için en sık görülen ağırlık ve boy uzunluğu değeri o yaş grubundaki ortalama değeri verir. Bu ortalama değerleri birleşürer çizgi standart büyüme eğrisini ortaya çıkarır.
Yaşına göre normal büyüme gösteren çocuklar,bu çizi üzerinde ya da ona yakın bölgelerde yer alırlar ve büyüme eÄŸrisin uygun olarak sürekli bir yükselme gösterirler. SaÄŸlıklı çocukları deÄŸiÅŸik cins ve yaÅŸ gruplarında gösterdikleri eÄŸilim normalin alt – üst sınırlarını belirler. YaÅŸa ve cinse göre büyüme eÄŸrilerini ve no malin alt ve üst sınırlarını gösteren grafikler aracılığı ile büyüme – geliÅŸmenin deÄŸerlendirmesi yapılır. Grafikte yatay eksende ayla: göre yaÅŸ grupları, dikey eksende Ä°se boy ya da ağırlık ölçümleri bul nur. Bir çocuÄŸun kilosunun yaşına uygun olup olmadığı kontrol ed lirken yatay eksende ayına karşılık gelen noktadan yukarı doÄŸ çıkılan dikey çizginin, o gün ölçülen ağırlığına karşılık gelen dik eksen üzerindeki noktadan çizilen yatay çizgi ile kesiÅŸtiÄŸi nokta esas alınır. Bu nokta normal sınırlar içinde yer alıyorsa çocuk ağırlıkça yaşına uygun demektir. Normalin alt sınırından daha aÅŸağıda ise büyüme geriliÄŸi vardır. Boy deÄŸerlendirmesi için de aynı yöntem uygulanır ve normal sınırların altında ise kısa boylu kabul edilir.
Büyümeyi değerlendirirken yalnızca o günkü ağırlık ya da boy değeri değil, bu değerin bir önceki ölçümlerle birleştirilmesinden doğan çizgiler yararlı olur. Bu çizgi normal büyüme eğrisine paralel ve normal sınırlar İçinde ise sağlam kabul edilir. Ortaya çıkan çizgi yükselen bir eğri biçiminde değil, düz bir çizgi ise büyüme durak¬lamış, inen bir çizgi ise gerilemiş demektir. Duraklama ve gerileme durumunda elde edilen değerler normal sınırlarda bile olsa önemli bir bulgu kabul edilmelidir. Bu durumda bebek ya da çocukta büyümeyi engelleyen nedenlerin araştırılması ve belirlenilmesi zorunludur.
Fetal büyüme gelişme :
Büyüme ve geliÅŸme intrauterin dönemde en hızlıdır. DoÄŸumdan sonra giderek yavaÅŸlar, intrauterin 10. haftada fetus 3-4 cm. uzunlukta. 18-20 gram ağırbğındadırlar. Bütün organ taslakları tamamlanmıştır. Ancak 28 haftadan önce uterus dışında yaÅŸayamaz. Ä°lk aylarda boy artışı ağırlık artışından daha hızlıdır. 36 haftada fetus doÄŸum boyunun %80′ine doÄŸum ağırlığının ise ancak %50’sine ulaÅŸabilmiÅŸtir.
Etiketler: çocuklarda gelişmeyi etkileyen faktörler